آیا حیوانات رؤیا میبینند؟ | بررسی علمی خواب REM و دنیای رویاهای حیوانات
خیلی از صاحبان حیوانات خانگی دیدهاند که سگ یا گربهشان در خواب میلرزد، صداهای آرام از خود درمیآورد یا پاهایش را تکان میدهد. این رفتارها اتفاقی نیستند؛ مطالعات علمی نشان میدهند که حیوانات رؤیا میبینند و خواب آنها شباهت زیادی به انسان دارد.
حیوانات چگونه خواب میبینند؟
خواب حیوانات مانند انسان از چند مرحله تشکیل شده است:
- مرحله خواب سبک (N1)
- مرحله خواب عمیق (N2–N3)
- مرحله خواب REM — مرحلهای که رؤیا در آن اتفاق میافتد
در مرحله REM، فعالیت مغز حیوان به اندازه زمان بیداری بالا میرود، اما بدن در حالت بیحرکتی قرار میگیرد.
شواهد علمی: حیوانات رؤیا میبینند
دانشمندان MIT در تحقیقات خود روی گربهها و موشها نشان دادند:
- فعالیت مغزی حیوانات در خواب REM مشابه زمانی است که بیدارند.
- موشها در خواب مسیرهایی را که روز قبل دویده بودند دوباره «در ذهن» میدوند.
- گربهها در خواب حرکات چنگزدن یا شکار از خود نشان میدهند.
- سگها در خواب پارس آرام، تکان پا یا تکان گوشها دارند — نشانهای از رؤیا.
این یعنی حیوانات خوابهای واقعی و معنادار میبینند.
سگها در خواب چه رؤیایی میبینند؟
بیشتر تحقیقات نشان میدهد سگها معمولاً خوابهایی مرتبط با زندگی روزمره دارند:
- بازی با صاحب
- دویدن در پارک
- شکار یا دنبالکردن یک بو
- تجربه موقعیتهای احساسی روزانه
جالب است بدانید نژادهای شکاری رؤیاهای فعالتری دارند.
گربهها در خواب چه میبینند؟
گربهها به طور طبیعی شکارچیاند؛ به همین دلیل رویاهای آنها اغلب شامل:
- شکار پرنده یا حشره
- پرش، دویدن یا کمینکردن
- بازی با وسایل آشنا
- تعامل با صاحب خود
اگر گربه در خواب سبیلهایش تکان بخورد یا پاهایش حرکت کند، احتمالاً در حال شکار کردن در دنیای رویاست.
پرندگان هم رؤیا دارند؟
بله! تحقیقات نشان میدهد:
- پرندگان مانند انسان خواب REM دارند.
- پرندهها در خواب آهنگهایی را که یاد گرفتهاند تکرار میکنند.
- پرندگان جوان هنگام یادگیری آواز، در خواب هزاران بار آن را تمرین میکنند.
این یعنی خواب بخشی از فرایند یادگیری آنهاست.
چرا حیوانات رؤیا میبینند؟
رؤیا برای حیوانات نقش مهمی دارد:
- پردازش خاطرات: اتفاقات روز در خواب دستهبندی میشوند.
- یادگیری: حیوانات مهارتهایی مانند شکار یا بازی را در خواب تقویت میکنند.
- تنظیم احساسات: رؤیا به کاهش استرس و هیجانات کمک میکند.
- بهبود سلامت روان: خواب REM برای تعادل روحی ضروری است.
علائم رؤیا دیدن حیوانات در خواب
- تکانخوردن گوشها یا سبیلها
- لرزش ملایم پاها
- حرکت دادن پنجهها مثل دویدن
- صداهای آرام (غرغر، میو، پارس)
- حرکت سریع چشمها زیر پلک
در این حالتها، حیوان در خواب REM است و بهتر است بیدار نشود.
آیا حیوانات کابوس میبینند؟
بله، حیواناتی که تجربههای تلخ داشتهاند ممکن است کابوس ببینند:
- سگهای نجاتیافته از آزار
- پرندگان بیثبات محیطی
- گربههای مضطرب یا تنها
در هنگام کابوس، حیوان ممکن است با صدای بلند ناله کند یا ناگهان از خواب بپرد.
چطور به حیوانی که خواب فعال دارد کمک کنیم؟
- هرگز حیوان را ناگهانی بیدار نکنید.
- بستر نرم و امن فراهم کنید.
- محیط را آرام و کمنور کنید.
- بعد از بیدار شدن (اگر ترسیده بود) با لحن آرام او را مطمئن کنید.
نقش خواب REM در سلامت حیوانات
خواب REM برای حیوان ضروری است زیرا:
- بافتهای عصبی تقویت میشوند
- حافظه شکل میگیرد
- احساسات تنظیم میشوند
- سطح استرس کاهش مییابد
بدون خواب REM، حیوان دچار اضطراب، پرخاشگری یا مشکلات یادگیری میشود.
حیوانات نهتنها خواب میبینند، بلکه رؤیاهای واقعی و معنادار تجربه میکنند. خواب REM نقشی اساسی در پردازش خاطرات، یادگیری و تنظیم احساسات دارد. اگر حیوان خانگی شما در خواب حرکت میکند، صدا درمیآورد یا به نظر میرسد در حال دویدن است، بدانید که در دنیای رؤیاهای خود غرق شده است. برای بررسی مشکلات خواب حیوانات یا دریافت مشاوره تخصصی، میتوانید از خدمات بیمارستان دامپزشکی شبانهروزی پایتخت استفاده کنید.
اطلاعات بیشتر درباره سلامت و مراقبت از حیوانات خانگی در مجهزترین بیمارستان دامپزشکی شبانه روزی :